Ο Jimmy Jump σχολιάζει την εικόνα του Ολυμπιακού στις τρεις τελευταίες σημαντικές νίκες κόντρα σε Φερεντσβάρος-Π.Α.Ο.Κ. κι υπενθυμίζει ορισμένα πράγματα σχετικά με τον Μεντιλίμπαρ και την προηγούμενη κατάσταση!
Αν δε μεσολαβούσε ο δραματικός ημιτελικός του κυπέλλου μεταξύ Παναθηναϊκού και Π.Α.Ο.Κ., οι εμφανίσεις κι οι νίκες του Ολυμπιακού μετά την έλευση του Μεντιλίμπαρ θα προσέλκυαν αποκλειστικά το ενδιαφέρον των φιλάθλων το τελευταίο διάστημα. Όπως είναι γνωστό εδώ και δεκάδες χρόνια, ο ερυθρόλευκος οργανισμός επιζητά την (αυτο)αποθέωση, οπότε είναι λογικό να προκύπτουν "αναλύσεις" και σχόλια άλλου... πλανήτη κατά τη διάρκεια μίας σεζόν που σημαδεύτηκε από αρκετά άσχημα αποτελέσματα. Το ερώτημα είναι ένα αυτήν τη στιγμή: Οι υπερβολές που γράφονται, λέγονται κλπ. είναι "προϊόν" πραγματικών ποδοσφαιρικών αναλύσεων ή η προηγούμενη ανυπαρξία οδηγεί σε εκείνες; Πάμε να διατυπώσουμε ορισμένες εκ των σκέψεών μας...
"O Μεντιλίμπαρ είναι ένας προπονητής που ανέκαθεν έδινε έμφαση στην αμυντική σταθερότητα και την αποτελεσματική οργάνωση των ομάδων του. Συνήθως τα σύνολά του ήταν συμπαγή και χαρακτηρίζονταν από τακτική πειθαρχία. Στην Ισπανία αντιμετωπίζεται ως ένας τεχνικός, που μπορεί να μην έχει καμία σχέση με το κορυφαίο επίπεδο, ωστόσο είναι ικανός στο να μεγιστοποιεί την ικανότητα των ρόστερ του. Όπως έχει δηλώσει ο ίδιος κατά το παρελθόν, προτιμά τα απλά πράγματα κι αποφεύγει την περιπλοκότητα στις προπονήσεις. Θέλει τους παίκτες του να είναι άνετοι και χαρούμενοι, όσο δύσκολη κι αν είναι η δουλειά που πραγματοποιούν καθημερινά. Απεχθάνεται το φόβο κι ανέκαθεν έτρεφε ιδιαίτερη συμπάθεια στους έξυπνους ποδοσφαιριστές. Όπου δε συναντούσε ισχυρές προσωπικότητες, τα πήγαινε πολύ καλά στην πνευματική προετοιμασία. Έβρισκε τον τρόπο να πείθει το σύνολο για την ορθότητα του πλάνου του και για το πόσο σημαντικό είναι να υπάρχει ενότητα μεταξύ όλων. Τα πράγματα δυσκόλευαν, όταν έβρισκε άτομα που θεωρούσαν τον εαυτό τους μεγαλύτερο μέγεθος από εκείνον. Παρόλα αυτά, ελάχιστοι τον αντιπάθησαν σε προσωπικό επίπεδο, διότι είναι αρκετά ειλικρινής. Η φιγούρα και το παρουσιαστικό του θυμίζουν κάτι από άλλες εποχές, μορφές που δεν έχουμε συνηθίσει να βλέπουμε στις μέρες μας...
Ο νέος προπονητής του Ολυμπιακού έχει χρησιμοποιήσει αρκετούς σχηματισμούς στην καριέρα του, ωστόσο τα αγαπημένα του συστήματα είναι το 4-2-3-1 και το 4-4-2 με ρόμβο στον άξονα. Ανεξάρτητα από τη διάταξη που επιλέγει ανάμεσα στις δύο, οι βασικές αρχές της φιλοσοφίας του περιλαμβάνουν τις εξής παραμέτρους:
1) Το high press: Ο Μεντιλίμπαρ είναι "δάσκαλος" σε αυτό το κομμάτι. Αν και δεν είναι τεχνικός των ρίσκων, η ταυτότητα των συνόλων του περιλαμβάνουν τη συγκεκριμένη... ρισκαδόρικη ροπή. Σε φάση άμυνας οι ομάδες του παρατάσσονται είτε σε 4-4-2 σε ευθεία, είτε σε 4-2-3-1 και αποκτούν μορφές παράταξης πρεσαρίσματος ανάλογα με το χώρο που βρίσκεται η μπάλα. Το "man to man" αποτελεί όπλο, ωστόσο συνδυάζεται με μια flat κάλυψη προκειμένου να μην αφήνονται κενοί χώροι για τον αντίπαλο...
2) Άμεσο ποδόσφαιρο: Ο Ισπανός κόουτς φυσικά και θέλει από τους παίκτες του να κυκλοφορούν σωστά τη μπάλα, όμως δεν επιμένει σε αυτό το στυλ ανάπτυξης. Του αρέσουν οι μακρινές μεταβιβάσεις από το πίσω μέρος του γηπέδου και δε λέει "όχι" αν επιλεχθούν βαθιές μπαλιές ακόμα και σε εκτέλεση ελεύθερων από τον τερματοφύλακα! Εννοείται, ότι δουλεύει πολύ στο κομμάτι αξιοποίησης των κλεψιμάτων ψηλά ή χαμηλά στο γήπεδο και στην παραγωγή transition επιθέσεων...
3) Κοντινές αποστάσεις μεταξύ των γραμμών σε φάση άμυνας: Καμία προπονητική δουλειά του πρώην κόουτς της Σεβίλλης δεν κύλησε με ικανοποιητικό τρόπο, αν η ομάδα δεν ήταν άκρως αποτελεσματική παίζοντας πίσω από τη μπάλα. Λόγω της φύσης και των στόχων των περισσότερων συλλόγων που ανέλαβε, ο Μεντιλίμπαρ δε δίσταζε να παρουσιάσει πολυπρόσωπες αμυντικές γραμμές, οι οποίες διασπάζονταν πολύ δύσκολα ακόμα κι από άκρως ποιοτικούς παίκτες...
Σε αυτό το σημείο θέλω να δούμε τους ομαδικούς στατιστικούς δείκτες της Εϊμπάρ κατά τη διάρκεια της εξαετούς παρουσίας της στη La Liga με τον 62χρονο κόουτς. Όπως θα διαπιστώσετε, χρόνο με το χρόνο η επιθετική συγκομιδή γινόταν ολοένα και μικρότερη, ενώ μετά την παρθενική χρονιά του στον πάγκο της ομάδας, έγινε προσπάθεια βελτίωσης της άμυνας...
2015-16: 13η θέση/7η καλύτερη επίθεση-13η καλύτερη άμυνα
2016-17: 10η θέση/6η καλύτερη επίθεση-9η καλύτερη άμυνα
2017-18: 9η θέση/11η καλύτερη επίθεση-8η καλύτερη άμυνα
2018-19: 12η θέση/11η καλύτερη επίθεση-10η καλύτερη άμυνα
2019-20: 14η θέση/15η καλύτερη επίθεση-16η καλύτερη άμυνα
2020-21: 20ή θέση (υποβιβασμός)/19η καλύτερη επίθεση-11η καλύτερη άμυνα
Ο Μεντιλίμπαρ έχει δηλώσει, ότι του αρέσει το επιθετικό ποδόσφαιρο, ενώ έχει τονίσει πως προτιμά παίκτες που ξέρουν να κινούνται σωστά στο αντίπαλο μισό, παρά να είναι ικανοί στο "1vs1". Η αλήθεια είναι διαφορετική. Στις σετ φάσεις επίθεσης πάντα αντιμετώπιζε προβλήματα κι οι ομάδες του σπάνια ανέπτυσσαν ξεχωριστές επιθετικές συνεργασίες. Στο πλάνο του, το κέντρο βάρους της ανάπτυξης δίνεται στα πλάγια, όπου επιχειρείται παραγωγή υπεραριθμιών με τη μετακίνηση του επιτελικού μέσου προς τα εκεί. Τα ακραία μπακ προωθούνται συνεχώς και μερικές φορές συγκλίνουν προς τον άξονα. Τα μεσοαμυντικά χαφ συνήθως κινούνται κεντρικά κι αρκετά χαμηλά στο γήπεδο. Υπάρχουν plays που βλέπουμε ένα εξ αυτών να πηγαίνει δεξιά του δεξιού στόπερ ή αριστερά του αριστερού. Ουσιαστικά δημιουργείται μία τριάδα, ενώ ο άλλος μέσος παίρνει θέση μπροστά της και λειτουργεί υποστηρικτικά...
Άλλο σχήμα που δοκιμάζεται κατά τη διάρκεια επιθετικής ανάπτυξης, έχει να κάνει με την παραμονή του "6" και του "8" μπροστά από τους στόπερς και την εμφάνιση ενός άτυπου "τετραγώνου". Σε αυτήν την περίπτωση, το "10άρι" απαιτείται να κατέβει χαμηλά για να αποτελέσει το "σκαλοπάτι" για τη μεταφορά της μπάλας στο τελευταίο τρίτο. Όπως διαπιστώνετε, δεν υπάρχουν ιδιαίτερες επιθετικές ιδέες και για αυτόν το λόγο ο κόουτς θέλει μεσοεπιθετικούς με ικανότητα στην ατομική ενέργεια. Γιατί γίνεται αυτό; Πολύ απλά γιατί μόνο έτσι μπορεί να καλυφθεί ως ένα βαθμό η "δυσκαμψία" στην παραγωγή φάσεων μέσω συνδυαστικού ποδοσφαίρου"...
Όποιος είχε διαβάσει εκείνο το κείμενο κι είδε τα πρώτα παιχνίδια του Ολυμπιακού με τον Ισπανό τεχνικό στον πάγκο του, θα κατάλαβε αμέσως τι ακριβώς εννοούσαμε τότε. Οι ερυθρόλευκοι παρουσιάζουν μία πιο "σφικτή" εικόνα, κάτι που είναι το κύριο χαρακτηριστικό των συνόλων που δημιουργεί ο νέος προπονητής του. Μπορεί οι περισσότεροι να μην έβλεπαν με καλό μάτι την ύπαρξη ενός δύσκολου προγράμματος στο ξεκίνημα της θητείας του, ωστόσο οι ανάγκες αυτών των αναμετρήσεων, απαιτούν και "βολεύουν" τέτοιου είδους τακτικές προσεγγίσεις. Οι ομάδες του Μεντιλίμπαρ ανέκαθεν ήταν αποτελεσματικότερες σε καταστάσεις που δεν είναι αναγκασμένες να παίξουν δημιουργικό ποδόσφαιρο και να παράξουν απέναντι σε πολυπρόσωπες και καλά οργανωμένες άμυνες. Φερεντσβάρος και Π.Α.Ο.Κ. δεν αγωνίστηκαν έτσι, οπότε οι Πειραιώτες είχαν εξαρχής σημαντικές πιθανότητες να πάρουν αυτό που ήθελαν έχοντας πλέον στον πάγκο τους έναν άνθρωπο με αυτές τις ιδέες...
Από την πρώτη στιγμή είχαμε τονίσει, ότι ο Βάσκος προπονητής εξειδικεύεται στον τομέα του pressing. Να είστε έτοιμοι να δείτε έναν Ολυμπιακό που θα πιέζει ψηλά για σημαντικά χρονικά διαστήματα των αγώνων κι όχι πάντα με τον ίδιο τρόπο. Όσο περνά ο καιρός οι ερυθρόλευκοι θα δοκιμάζουν ολοένα και περισσότερες διατάξεις high ή άμεσου press και σε βάθος χρόνου θεωρώ πως θα στηρίξουν πολλά πάνω σε αυτό το κομμάτι. Σε Φάληρο, Τούμπα και Βουδαπέστη είδαμε ορισμένες ιδέες, ενώ στο χθεσινό παιχνίδι αρχικά στηρίχθηκε μία πιο παθητική τάση και στη συνέχεια οι γραμμές ανέβηκαν ψηλότερα...
Προσωπικά, η επιλογή της διοίκησης μετά την απόλυση (και) του Καρβαλιάλ με προβλημάτισε αγωνιστικά κυρίως για μία πτυχή της. Ο Μεντιλίμπαρ δεν ήταν ποτέ μετρ της επιθετικής τακτικής κι οι ομάδες του πάντα δυσκολεύονταν να δημιουργήσουν με συγκεκριμένο πλάνο σε κλειστούς χώρους. Πώς προσπαθεί να λύσει το συγκεκριμένο πρόβλημα ο κόουτς; Στελεχώνει τη μεσοεπιθετική γραμμή του με παίκτες πιο "φαντεζί", με εξτρέμ κι επιτελικούς μέσους που έχουν καλό χειρισμό της μπάλας κι ικανότητα στο "1vs1". Κατά κάποιο... διαβολικό τρόπο, ο Ολυμπιακός διαθέτει ποδοσφαιριστές με τα συγκεκριμένα ποιοτικά χαρακτηριστικά (Φορτούνης, Ποντένσε, Όρτα, Μάρτινς, ακόμα κι ο Γιόβετιτς), επομένως ο κόουτς έχει ένα ρόστερ που ταιριάζει με τα θέλω του ως ένα βαθμό. Το ίδιο ισχύει και για την αμυντική γραμμή, καθώς του αρέσουν τα μπακ με συχνά ανεβάσματα (για αυτό επιλέγει Ροντινέι-Ορτέγα ως βασικούς), ενώ και τα στόπερς του είναι ικανά να προωθήσουν την ανάπτυξη με εύστοχες μακρινές μεταβιβάσεις από το πίσω μέρος του γηπέδου (βλ. Κάρμο, Ρέτσο, Μπιανκόν, Βέζο), πόλο παραγωγής που αναζητά ο έμπειρος τεχνικός μιας κι είναι λάτρης του απλού κι άμεσου ποδοσφαίρου...
Όπως έγραψα και στον πρόλογο, ήταν πλήρως αναμενόμενο να επικρατήσει ένα υπερβολικό κλίμα ενθουσιασμού μετά τα τελευταία αποτελέσματα σε έναν οργανισμό με τον τρόπο σκέψης και τη νοοτροπία του Ολυμπιακού. Ο Μεντιλίμπαρ δε διαθέτει τόσο μεγαλύτερες προπονητικές γνώσεις από τον Μαρτίνεθ ή τον Καρβαλιάλ, απλά η φιλοσοφία του μπορεί να αποδειχθεί αποτελεσματική σε αναμετρήσεις σαν αυτές που βρήκε στο ξεκίνημα της παρουσίας του στον ερυθρόλευκο πάγκο. Αργά ή γρήγορα θα προκύψουν αποτυχίες, ωστόσο εκεί η διοίκηση κι ο κόσμος οφείλουν να παραμείνουν ψύχραιμοι κι επιτέλους να κρίνουν-δράσουν με ποδοσφαιρική λογική. Προσωπικά, βλέπω ως μονόδρομο την παραμονή του Βάσκου προπονητή και μετά το τέλος της σεζόν και την πλήρη παράδοση των... κλειδιών του αγωνιστικού τμήματος σε αυτόν και τους Κοβάσεβιτς-Καρεμπέ, με στόχο την καλοκαιρινή ανασυγκρότηση μίας ομάδας που πιθανότατα θα έχει πολλές αποχωρήσεις. Οτιδήποτε διαφορετικό θα σημαίνει την επιστροφή σε καταστάσεις του πολύ πρόσφατου παρελθόντος και στις δημοσιοσχετίστικες ζαριές...